Στην Αγριά της Ζακύνθου, λίγο πιο έξω από την πόλη του νησιού, βρίσκεται μέχρι και σήμερα το Κτήμα Κομούτου-Comoutos Estate. Με έναν αμπελώνα σχεδόν 100 στρεμμάτων και με πάνω από 3.000 ρίζες ελιές, το κτήμα παρήγε λάδι και κρασί από το 1638.
Φυτεμένο αποκλειστικά με γηγενείς λευκές και ερυθρές ποικιλίες αμπέλου, όπως Γουστολίδι, Παύλος, Σκιαδόπουλο, Αυγουστιάτης, Σκυλοπνίχτης κ.ά., το κτήμα εμφιάλωνε τις ετικέτες ΠΟΠ Verdea και Verdea Reserve, Comoutos Rosé και Comoutos Rouge, που διακινούνταν εμπορικά στην τοπική αγορά και στο εξωτερικό.
Η οικογένεια των ευγενών Κομούτων, που προερχόταν από την Κωνσταντινούπολη, είχε εγκατασταθεί στο νησί από τις αρχές του 15ου αιώνα. Οικόσημο και σύμβολό του ήταν «ο Λέων της Ναυπάκτου». Στις 7 Οκτωβρίου του 1571, ο Δημήτριος Κομούτος συμμετείχε στη Ναυμαχία της Ναυπάκτου με την πολεμική γαλέρα Σοπρακόμουτος και έπειτα από τη νικηφόρα έκβαση της μάχης τιμήθηκε με το «ακρόπλωρο λιοντάρι».
Ο απόγονός του, ο κόμης Αντώνιος Κομούτος, γεννημένος το 1748, κατείχε το ανώτατο αξίωμα του Πρίγκιπα της Επτανήσου Πολιτείας. Στην εποχή του, το αρχοντικό αποτελούσε σημείο συνάντησης όλων των ευγενών και λογίων της τοπικής κοινωνίας και στη βιβλιοθήκη του ανήκε ανεκτίμητο αρχείο με πρωτότυπα κείμενα του 17ου και 18ου αιώνα. Ανάμεσα σε αυτά, έργα των Rousseau, Voltaire κ.ά., τα οποία διασώθηκαν και φυλάσσονται στο Μουσείο Μπενάκη, στο Τμήμα Ιστορικών Αρχείων.
Μετά τον θάνατο της τελευταίας εξ αγχιστείας συγγενούς, της Ελένης Κομούτου (με καταγωγή από την Κεφαλονιά), το 2014, το κτήμα έπαψε να λειτουργεί. Στο οινοποιείο του, ωστόσο, υπάρχουν μέχρι και σήμερα παλιά δρύινα βαρέλια και οινοποιητικός εξοπλισμός της εποχής, καθώς και μεγάλος αριθμός φιαλών όλων των ετικετών – μία κάβα ιστορικής αξίας. Πιάνω στο χέρι μου μια Verdea του 1959 και στο πίσω μέρος της φιάλης διαβάζω «Αντιπρόσωπος Αθηνών: Αθηναϊκή Κάβα, Πλ. Κολωνακίου».
Το κτήμα που αποτέλεσε ιστορικά το πρώτο οινοποιείο της Ελλάδας (καθώς και το πρώτο πιστοποιημένο ως βιολογικό), ελάχιστα γνωστό στο ευρύ κοινό αλλά και στον κόσμο ακόμα του οινικού κλάδου, θα μπορούσε σήμερα να λειτουργεί ως μουσείο για την οινική παράδοση του νησιού και την αμπελοκαλλιέργεια.
Σημεία όπως αυτό αποτελούν ζωντανή απόδειξη ότι η οινοπαραγωγή στην Ελλάδα έχει μακρά ιστορία και αποδεικνύουν ότι το κρασί είναι κάτι παραπάνω από ένα αγροδιατροφικό προϊόν· είναι ιστορία, παράδοση και πολιτισμός.
Διαβάστε επίσης στο Carpe Vinum:
Το Σουφλί Ετοιμάζεται να Γίνει… Πεταλούδα
